Instrukcja dezynfekcji rąk
Dezynfekcja rąk stanowi podstawowy element profilaktyki zakażeń w środowisku medycznym, ale także w codziennym życiu. Dłonie, będące nośnikiem drobnoustrojów chorobotwórczych, wymagają regularnego i właściwego odkażania. Zgodnie z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS), technika dezynfekcji rąk ma bezpośredni wpływ na skuteczność ograniczania transmisji patogenów. W niniejszym artykule zaprezentujemy instrukcję dezynfekcji rąk, zgodną z normami.
Kiedy potrzebna jest dezynfekcja rąk, a kiedy wystarczy mycie?
Dezynfekcję rąk wykonujemy wtedy, gdy dłonie nie są widocznie brudne, ale mogły mieć kontakt z patogenami. Z kolei mycie rąk jest konieczne, gdy są one zabrudzone lub zanieczyszczone. Obie metody są podstawą higieny, ale stosuje się je w różnych sytuacjach.
Mycie rąk wodą i mydłem ma za zadanie mechanicznie usunąć brud, tłuszcz i część drobnoustrojów z powierzchni skóry. To metoda, po którą sięga się po powrocie do domu, przed przygotowaniem posiłku, po skorzystaniu z toalety czy po głaskaniu zwierząt domowych.
Z kolei dezynfekcja rąk za pomocą preparatu na bazie alkoholu ma na celu zniszczenie patogenów, które pozostały na skórze. Stosuje się ją głównie w placówkach medycznych, po kontakcie z osobą chorą, po dotknięciu klamki w miejscu publicznym czy w komunikacji miejskiej. Co ważne, odkażanie nie zastąpi mycia, jeśli dłonie są w widoczny sposób brudne. Należy pamiętać, że mydło i woda działają mechanicznie – spłukują brud i mikroby. Preparat na bazie alkoholu działa chemicznie – niszczy strukturę wirusów i bakterii. Te dwie metody doskonale się uzupełniają, ale nie zastępują.
Jak wygląda prawidłowa instrukcja dezynfekcji rąk według WHO?
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opracowała prostą, ale niezwykle skuteczną technikę dezynfekcji, znaną jako metoda Ayliffe’a. Składa się ona z 7 precyzyjnych kroków, a cała procedura trwa zaledwie do 30 sekund. Metoda ta jest zgodna z europejską normą PN-EN 1500. Stosowanie się do tej techniki gwarantuje, że preparat dezynfekcyjny dotrze do wszystkich zakamarków skóry. Oto podstawowa instrukcja dezynfekcji rąk, po uprzednim umyciu:
Krok 1: Nanieś preparat na dłoń
Nałóż odpowiednią ilość płynu (zwykle jest to około 3 ml) w zagłębienie suchej dłoni. Preparatu musi być na tyle dużo, aby pokryć całą powierzchnię obu dłoni. Pamiętaj, że ręce muszą być suche, ponieważ woda rozcieńcza alkohol i osłabia jego działanie.
Krok 2: Pocieraj wewnętrzne strony dłoni
Rozprowadź preparat, energicznie pocierając wewnętrznymi częściami dłoni o siebie. Ten ruch ma na celu równomierne pokrycie skóry środkiem odkażającym. Wykonuj go przez kilka sekund.
Krok 3: Pocieraj grzbietowe strony dłoni
Pocieraj grzbiet lewej dłoni wewnętrzną stroną prawej, splatając przy tym palce, aby dokładnie odkazić przestrzenie międzypalcowe. Następnie zrób to samo dla drugiej ręki.
Krok 4: Pocieraj splecione dłonie
Spleć palce obu dłoni i pocieraj ich wewnętrzne strony o siebie. W ten sposób preparat precyzyjnie dociera do bocznych powierzchni palców. Dokładność na tym etapie znacząco podnosi skuteczność całej procedury.
Krok 5: Pocieraj grzbiety palców
Zegnij palce prawej dłoni i pocieraj ich grzbietami o wewnętrzną stronę lewej dłoni. Ruch ten przypomina „haczyki” i pozwala odkazić górną powierzchnię palców oraz okolice paznokci. Powtórz czynność, zmieniając ręce.
Krok 6: Pocieraj obrotowo kciuki
Chwyć lewy kciuk w prawą dłoń i pocieraj go ruchem obrotowym. Upewnij się, że preparat pokrył całą jego powierzchnię. Następnie wykonaj ten sam ruch dla prawego kciuka. To kolejny często pomijany obszar.
Krok 7: Pocieraj opuszki palców
Złącz opuszki palców prawej dłoni i pocieraj nimi ruchem okrężnym o zagłębienie lewej dłoni. W ten sposób odkazisz skórę pod paznokciami. Powtórz czynność dla lewej ręki. Cała procedura kończy się w momencie, gdy dłonie są całkowicie suche.
Pobierz instrukcję techniki mycia rąk poniżej:
Czym różni się higieniczna dezynfekcja rąk od chirurgicznej?
Na co dzień stosujemy higieniczną dezynfekcję rąk, czyli standardową, 30-sekundową procedurę, która ma na celu usunięcie z dłoni drobnoustrojów przeniesionych z otoczenia. Istnieje jednak jej bardziej zaawansowana wersja – chirurgiczna technika dezynfekcji rąk, zarezerwowana dla personelu medycznego przed zabiegami. Choć obie metody opierają się na tej samej technice wcierania, różnią się celem, czasem trwania i obszarem zastosowania. Procedura chirurgiczna trwa dłużej i wymaga kilkukrotnego nałożenia preparatu, tak aby ręce pozostawały wilgotne przez cały ten czas. Instrukcja mycia i dezynfekcji rąk przez personel medyczny, oprócz dłoni, obejmuje także nadgarstki i przedramiona.
Pobierz instrukcję techniki dezynfekcji rąk poniżej:
Jakich błędów unikać podczas dezynfekcji rąk?
Najczęstsze pomyłki podczas dezynfekcji rąk wynikają z pośpiechu, niedokładności lub po prostu braku wiedzy. Jednym z podstawowych błędów jest próba odkażenia widocznie zabrudzonych dłoni – zgodnie z instrukcją mycia i dezynfekcji rąk, konieczne jest najpierw dokładne umycie rąk wodą z mydłem. Często popełnianym uchybieniem jest również wycieranie dłoni przed całkowitym odparowaniem preparatu, co ogranicza jego skuteczność. Kolejną istotną pomyłką jest wybór nieodpowiedniego środka – zbyt niskie stężenie alkoholu może nie zapewnić właściwej ochrony. Zalecane są preparaty spełniające normę PN-EN 1500, takie jak Medisept spray do dezynfekcji rąk.
MEDISEPT Spray do dezynfekcji rąk 100 ml
